Paryż La Défense – Dzielnica XXI ego wieku

Najlepiej dojechać tam linią metra numer 1 i wysiąść na przedostatniej stacji Esplanade de la Défense. Gdy staniemy na początku tak zwanej Esplanady, bliżej Paryża niż nowego Łuku,  znajdziemy się na Niskim Placu – Place Basse. Przed nami Luk Triumfalny na Polach Elizejskich, za nami Arka, Nowy Łuk.

CNIT

 

Stoimy  na słynnej osi wschód-zachód, najpiękniejszej perspektywie urbanistycznej świata, wpisanej na listę UNESCO. To pomysł Ludwika  XIV, rozwinięty i zrealizowany przez następców. Wielki architekt ogrodowy Le Nôtre stworzył pierwszą oś przedłużając ogrody Tuilleries w 1670 roku. W 1763 roku inaugurowano Plac Ludwika XV, dzisiejszy Plac Zgody, następnie Pola Elizejskie, w  1806 Łuk Triumfalny. W 1989 roku, Nowy Łuk – Arka zamknął oś nie zamykając perspektywy.

 Jak zrodziła się paryska dzielnica biznesu ?

Idea istniała już w latach trzydziestych ubiegłego wieku, druga wojna światowa przerwała plany, ale po wojnie refleksja doprowadziła do ich realizacji. Wahano się, gdzie zbudować nowoczesną dzielnicę, siedzibę przedsiębiorstw. W 1950 roku zapadła decyzja, że to będzie właśnie w tym miejscu. Pierwszy powstał  CNIT (Centre National des Industries et des Techniques). Biały dach w kształcie muszli zaskakuje jeszcze dzisiaj. Inaugurowany w 1958 roku, w czasach de Gaulle’a , betonowy dach to nadal rekord nośności na świecie ; w trzech punktach tylko muszla opiera się o ziemię. André Malraux porównał go do współczesnej katedry a dwa miliony zwiedzających w krótkim czasie – to też był światowy rekord. Przeciwnicy nowoczesnej architektury nazwali go budynkiem cyrkowym, żądano rozebrania – jak zwykle zrodziła się polemika. Został.  W  2008 roku dokonano gruntownego remontu budynku, uznano że  CNIT był ciemny, poprawiono oświetlenie tworząc specjalny prześwit , z brązowej podłoga stała się biała. Hotel, biura, sklepy – wszystko zostało odnowione. Nie ruszono kopuły, ta jest mityczna.

Paryskie wieżowce.

W 1963 roku zbudowano  jeden z pierwszych wieżowców : ESSO. Było tu wtedy błoto, plac budowy, trudny dostęp, początki epopei. Wieżowiec Esso został zburzony w 1993 roku, zastąpił go Cœur de Défense. Pierwszy plan zagospodarowania przestrzennego w 1964 przewidywał 20 budynków wysokich na 120 metrów , długich na 40 i szerokich na 24 metry. Przykładem tych pierwszych drapaczy chmur jest wieżowiec AIG. Wieżowiec, Tour Aurore to również jeden  ze starszych o charakterystycznych oknach w kolorze miedzi. Bedzie wyburzony, w jego miejsce powstanie nowy wieżowiec.

Na początku lat  70. plan podwojono

Powstały wieżowce nowej generacji  o wysokości  200 m , jako jeden z pierwszych, typowy z tej serii to GAN, wieżowiec który urósł  w 1972 roku, ulubiony drapacz chmur wszystkich dzieci, bo wydaje się największy gdy się pod nim stoi. Polemika, jaka wtedy się toczyła, podzieliła Paryżan. Z ulicy de Rivoli, za Placem Zgody,  coś było widać… Oto świętokradztwo – z historycznego Paryża widać wieżowce. Żądano zaprzestania budowy. Prezydent Pompidou bronił idei nowej dzielnicy. Zamknął polemikę stwierdzając, że skoro coś zaczęto, należy to dokończyć.

Budowle nowej generacji.

Jeden z najpiękniejszych wieżowców  to Tour Areva (wcześniej Fiat), niedaleko wieżowca Total. Total to gmach nowej generacji o 190 m wysokości : każde biuro ma dostęp do światła dziennego. Na przeciwko  budynku CNIT znajduje się  «Quatre Temps»  centrum handlowe  z 1981 roku,  200 sklepów i supermarket Auchan. Broniono tej formy handlu, gdy centrum powstawało, bo też były protesty, obawiano się że zginie drobny handel. Centrum niedawno odnowiono,  doszły nowe restauracje, multipleks kinowy, nowe sklepy, roślinne ściany, inspirowane kulturą  Azji gdzie – mimo betonu – paprocie i  begonie o długich łodygach mają się znakomicie rosnąc sobie w sztucznym świetle.

Muzeum na swieżym powietrzu

Współcześni artyści rozstawili swoje rzeźby w całej dzielnicy; jest tu 60 dzieł.

* Stabil «czerwony pająk» amerykańskiego artysty Caldera jest wyjątkowo fotogeniczny. 15-metrowej wysokości , został ustawiony w 1976 roku.
* Cezar – postawił tu w 1994 największą wersję  kciuka. Skoro się nazywa Cezar, idea zwycięstwa ikciuk wydała mu się sensowna. Kciuk to rzeźba z brązu, waży 18 ton, ma 12 metrów wysokości.
* Przy jednym z wejść do centrum handlowego  dwie postacie Miro «podwójny totem», tworzą kolorowe, wesołe, «ludzkie» lalki.
* Basen Agama to przykład, jak twórcy dzielnicy potrafili połączyć użyteczne z artystycznym. Yakow Agam – artysta izraelski, twórca sztuki ruchu  –  wykreował tutaj basen o wymiarach 26 x 86 metrów, gdzie zachwyca balet wodny, muzyka. Drugi,  to basen greckiego artysty Takisa z 1988 roku. Lustro wodne i 49  kolorowych świateł  na szczycie metalowych łodyg.
* Jest tu tez pomnik obrony Paryża w 1871 roku, w czasie wojny francusko-pruskiej. Wyrzeźbił go zwycięzca konkursu, Louis Ernest Barrias, inauguracja miała miejsce w 1883 roku. Wtedy było tu przedmieście, domki jednorodzinne, małe warsztaty i manufaktury. Niedaleko pasły się krowy. Z tego okresu pozostał tylko pomnik.

Piechur jest tu królem

La Défense  jest najlepiej – jeżeli chodzi o transport – obsługiwanym  centrum biznesu w Europie. Są tu autobusy, kolej, tramwaj, metro, szybkie, podmiejskie metro RER. Obowiązują zasady tzw karty ateńskiej, zasady Le Corbusier : rozdział pieszych i pojazdów. Transport : linie kolejek, metra, szosy i parkingi są pod ziemią, a na zewnątrz esplanada dla pieszych. Wzdłuż esplanady posadzono 4 ha  roślin: 1200 drzew, kwiaty, głownie  tulipany, hiacynty i petunie wiosną, begonie i pelargonie latem. Tereny zielone to „ogrody Arki”, pod platanami na esplanadzie znajdują się tereny gry w bule. Piechur jest tu królem…

La Défense w liczbach

Dzielnica otoczona jest obwodnicą jadąca w przeciwnym kierunku niż wskazówki zegara. 400 tysięcy osób dziennie przewija się przez stacje kolei i metra,  „La Grande Arche” . 150 000  ludzi pracuje tu  na 3. milionach metrów kwadratowych  biur. W dzielnicy działa oddział straży pożarnej – 59 strażaków. W wieżowcach zwanych IGH – co znaczy bardzo wysokie budynki – obowiązują  drastyczne przepisy  przeciwpożarowe. Piętra oddzielone przeciwpożarowymi zasłonami,  w każdym wieżowcu zapasowa winda mknąca z prędkością 10 m/s. A strażacy muszą być wytrenowani, by wbiec w razie czego pieszo na ostatnie nawet piętro. 20 000 stałych mieszkańców zajmuje 600 000 metrów kwadratowych. Lubią tu żyć, bo jest cicho mimo dużej liczby biur, jest świetny transport, wszystkie sklepy, wiele imprez, ciekawe widoki. La Défense to nie tylko dzielnica biznesu ale też miejsce żywe. Rokrocznie ma tu miejsce Festiwal Jazzowy. 14 lipca 1990 dał  tu koncert Jean Michel Jarre (elektroniczna muzyka plus arabska orkiestra), który oglądało na żywo dwa i pół miliona widzów – artysta pobił rekord świata.

Całość zamyka dziś Arka

Arka to Grande Arche –  Nowy Łuk. Jego inauguracja odbyła się 14 lipca 1989 w 200 lecie Rewolucji Francuskiej. Świętowano wówczas Deklarację Praw Człowieka. W 1983 roku nadesłano  na konkurs 424 projekty z całego świata. Wygrał  duński architekt Yan Otto von Sprickessen. Powiedział że buduje Łuk Triumfalny  nowych czasów. Najtrudniejszy był dach, monolit odlany z betonu. Architekt nie dożył inauguracji, zmarł w 1987 roku,  ale  pozostawił «duchowy testament» .Powiedział o swoim Łuku, że to okno na świat, Łuk Triumfalny naszych czasów, spojrzenie w przyszłość, ku chwale ludzkości, wyraża nadzieje że ludzie spotkają się kiedyś w pokoju i wolności. Na górze Łuk posiada 1 ha tarasu, fasada pokryta została  kararyjskim marmurem, w środku  zawisła „chmura” ze szklanego włókna. Łuk nie stoi dokładnie na osi wschód – zachód, jest  przekręcony o  6,3 stopnia, ustawiony dokładnie na osi  Kwadratowego Dziedzińca  (Cour Carrée) Luwru.

Kościół bez parafii

Od niedawna dzielnica posiada własny kościół : Kościół Matki Boskiej  Zielonoświątkowej. Architekt stworzył budowlę, która miała pasować do architektury dzielnicy. Jego forma jest prosta, nowoczesna i geometryczna ale nie w kształcie krzyża. Otwarty w styczniu 2001 roku, kościół może pomieścić 350 osób. Nie jest  parafią , nie ma tu ślubów, chrztów  i pogrzebów . To miejsce dla intensywnie pracujących w okolicznych wieżowcach. Przychodzą tu nie tylko się modlić, ale też rozmawiać,  myśleć.  Ten świat korporacji często okrutny i bezlitosny, prowokuje do zadumy nad sensem pracy, konkurencji, zysku,  posiadania.

Plany na przyszłość

EPAD – Państwowe Przedsiębiorstwo  odpowiedzialne za planowanie rozwoju dzielnicy będzie realizować nowy plan rozwoju. Powstanie 1400 nowych mieszkań i nowe biurowce, około dziesięciu.Do roku 2020  dojdzie nowa linia szybkiego metra RER. Plan odnowy z 2006 roku przewiduje, że niektóre przestarzałe  wieżowce będą wyburzone i zastąpione nowymi, ekologicznymi. Najważniejszy wieżowiec, Tour Signal  to wyjątkowo nowatorski projekt. Konkurs wygrał w 2008 roku Jean Nouvel,  francuski architekt, który kilka lat temu otrzymał tytuł najlepszego architekta świata.  Wieżowiec Tour Signal będzie modelem ekologicznym,  technicznie nowatorskim i odpowiadającym idei trwałego rozwoju. Piękna sylwetka, ze stali i kolorowego szkła, trzy sześciany jeden na drugim stanie obok Łuku. Będzie to wieżowiec bioklimatyczny, spełni cztery funkcje: będą tu mieszkania, hotel, biura i sklepy.

Śmialość i ambicja

W La Défense od początku realizowano projekty najbardziej futurystyczne, technologicznie nowoczesne, ambitne i  najbardziej niesłychane. Przyszłe wieżowce będą przykładem doktryny „zrównoważonego rozwoju” . Tu , w dzielnicy La Défense,  odbył się pierwszy  kongres pod tym hasłem.  Od ponad 50 lat Francuzi tworzą w tym miejscu jeden z najpiękniejszych na świecie kompleksów zabudowy biurowej. Ich dewiza jest prosta : śmiałość i ambicja.

Warto wjedzieć:

La Défense mogła stać się „paryskim Manhatanem”, ale nim nie została. By uniknąć spekulacji gruntami i  budowy jak najwęższych ale za to jak najwyższych, w sumie identycznych, wieżowców zdecydowano że płaci się nie za zajętą powierzchnię w metrach kwadratowych ale za zużytą objętość metrów sześciennych powietrza. To pozwoliło powstać gmachom o różnych kształtach.

Przeczytaj artykuł na stronie krajoznawcy.info.pl

Miro   Kciuk 2   Coeur odbity   Nowy Luk   Coeur (Serce)

Autorem zdjęć jest Andrzej Ochremiak

 

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s