Adres z widokiem na Wieżę Eiffla

Cmentarz to szczególny. Na wzór dzielnicy, w której się znajduje zadbany, elegancki, burżuazyjny, stosunkowo mało odwiedzany. Miejsce to jest jak zawieszony ogród z widokiem na Wieżę Eiffla. Niewielki: powierzchnia ma tylko 1,7 ha, rośnie tu 100 drzew, jest 2600 grobów.

W XVI , zamożnej , eleganckiej  i wyrafinowanej dzielnicy Paryża, w pobliżu Pól Elizejskich, znajduje się cmentarz Passy, jeden z mniejszych w mieście.

Cmentarz to szczególny. Na wzór dzielnicy, w której się znajduje zadbany, elegancki, burżuazyjny, stosunkowo mało odwiedzany. Miejsce to jest jak zawieszony ogród, przyPlacu Trocadero, na wzgórzu Chaillot, z widokiem na Wieżę Eiffla. Niewielki: powierzchnia ma tylko 1,7 ha, rośnie tu 100 drzew, jest 2600 grobów. Oficjalnie został otwarty w 1820 roku, choć wiadomo, że istniał wcześniej jako cmentarz komunalny miasteczka Passy. Zostało ono przyłączone do Paryża w 1860 roku i w ten sposób cmentarz Passy stał się nekropolią intra muros. Wśród sławnych ludzi, którzy tu spoczęli, znajdują się między innymi:
* Fernandel (aktor),
* Edouard Manet i Berthe Morisot (malarze),
* Claude Débussy , Yves Nat (muzycy),
* Emmanuel Frémiet (rzeźbiarz),
* Hector Lefuel (architekt),
* Marcel Dasault, Francis Bouygues, rodzina Renaut (przemysłowcy),
* Docteur Blanche (psychiatra)
oraz politycy, wojskowi, lotnicy, pisarze, wśród nich: Jean Girodoux, Renée Vivien, de Las Cases (autor wspomnień o pobycie Napoleona na Wyspie Świętej Heleny)… To ulubiony cmentarz bogatych rodzin  burżuazyjnych, oficerów francuskiej armii; są groby kilku rodzin arystokratycznych. Mieszkają w pobliżu i tu wybierają ostatni adres.

Nie ma tu robotników, biedaków, klownów, a cudzoziemcy – tylko jeżeli pasują do towarzystwa. Są rosyjscy książęta Galicyn: Borys, Augustyn Filip, Serafin i Dimitri, Gierorgij Romanow, bratanek cara Mikolaja II, hrabina Brassow (z domu Szeremietiewskaja) z synem, Konstantyn Rozanof, urodzony w Warszawie (pod zaborem) lotnik francuskich sił powietrznych, który zginął za sterem samolotu w czasie pokazu lotniczego. Najokazalszy grób to kaplica z bizantyjską kopułą artystki Marii Baszkirczew, urodzonej na Ukrainie w arystokratycznej rodzinie, zmarłej w wieku 26 lat w 1884 roku w Paryżu. Pozostawiła po sobie trochę dzieł malarskich oraz wspomnienie.

Spoczęła tu również najmłodsza córka byłego szacha Iranu, Leila Pahlawi. Popełniła samobójstwo
w 2001 roku, pochowana została z babką Farideh Diba. Jest jego wysokość Bao Dai, ostatni cesarz Wietnamu. Rzuca się też  w oczy grób węgierskiego arystokraty, barona Perenei z kopią Piety Michała Anioła na szczycie. Jest kilku Polaków. Albo… było.

Był tu grób-cenotaf sławnego Polaka, fryzjera «Antoine’a» Cierplikowskiego (1883-1976). Urodzony
w Polsce, zaczął paryską karierę w 1904 roku. Czesał Sarę Bernhardt, rumuńską królową, poetkę
Anne de Noailles, Marlenę Dietrich, Gretę Garbo, Brigitte Bardot. Największą sławę przyniosła mu fryzura «coupe à la garçonne», na chłopczycę. Inspiracją były podobno obcięte włosy amerykańskich sanitariuszek, które w ten sposób walczyły z wszawicą, i które Cierplikowski widział w 1917 roku. Zarobił fortunę, która pozwoliła mu kupić salon fryzjerski na rue Cambon i zbudował sobie kamienicę w stylu art déco vis à vis cmentarza Passy, gdzie napisał swoje wspomnienia pod wymownym tytułem «Czesałem cały świat». Człowiek ekscentryczny, przyjaciel artystów, «przymierzał się» do trumny (szklanej), z okien widział miejsce na cmentarzu Passy, które sobie wybrał. Zmarł w wieku 93 lat i został pochowany w rodzinnym Sieradzu, na cmentarz Passy powróciła w 1992 roku ręka artysty. Może się tu jeszcze znajduje? Cenotaf Cierplikowskiego zwieńczony był do niedawna wspaniałą rzeźbą Dunikowskiego «Pocałunek». Zniknęła. Według zarządu cmentarza zabrała ją rodzina. Dziś, zamiast nazwiska Cierplikowski czytamy enigmatyczny napis:
J.J   L.L
1969. 2003
Odsyłam wszystkich zainteresowanych losami ten barwnej postaci do bardzo ciekawego artykułu  autorstwa Violetty Szostak, dostępnego w internecie.

Jeden polski grób intryguje. Rodzina Grabowskich: tabliczka informuje, że jest skazany na likwidację, bo opuszczony. Takie są przepisy, wiadomo. Może ktoś wie coś o tej rodzinie? Żona była z domu Popławska, zmarła w 1889 roku, córka Karolina, zwana Lolą, rzeźbiarka, zmarła w 1920 roku.

Inny Polak nazywa sie tutaj Pierre-Louis-Napoléon Chernoviz (1812-1881). Lekarz, był synem pułkownika Czerniewicza, barona z okresu Cesarstwa, brat jego zginął pod Borodino (bitwa znana we Francji jako pod Moskwą). Chernoviz-Czerniewicz opuścił Polskę po Powstaniu Listopadowym, skończył studia medyczne w Montpellier. Zasłynął wielkim poświęceniem w czasie ostatniej epidemii cholery, w 1836 roku, pracował w wojskowym szpitalu Val de Grâce, walczył z epidemią żółtej febry w Brazylii. Nie chciał, by go nazywano «Polak», dlatego sfrancuził swoje nazwisko. Zmarł w swoim mieszkaniu w dzielnicy Passy 30 sierpnia 1881 roku na atak serca.

Jak każdy cmentarz, jest Passy otwartą ekspozycją sztuki. Grobom wybrano różne formy: sarkofagi, kaplice, piramidy, obeliski… Jest i prosta neogotycka kaplica i bizantyjska kopuła na grobie Marii Baszkirczew. Rzeźby przeróżne, jak ten mały anioł siedzący przed krzyżem na grobie, czy inny, tłuściutki, obok ludzkiej czaszki, jakby zdziwiony. Mała dziewczynka w kapeluszu opasanym wstążką na grobie rodziny Del Saz Cabalero, gdzie indziej zrozpaczona kobieta, na kolanach przed aniołem, czy inna, leżąca na schodach. Są liczne popiersia, jeśli wojskowych – to z medalami na piersi, jedno jest dłuta wielkiego Rodina (grób polityka i dziennikarza de Boutellier). Śpiewaczce, Rosine Laborde towarzyszą wyrzeźbione słowiki, mapa świata i samolot na grobie lotnika de Costes, który dokonał pierwszego, bezpośredniego przelotu przez północny Atlantyk z Paryża do Nowego Jorku w 1930 roku. W wielu kaplicach bardzo dobrze zachowane są witraże.
A nad całością góruje w oddali Wieża Eiffla.

Warto wjedzieć:

Adres : 2, rue du Commandant-Schloesing, stacja metra Trocadéro. Łatwo trafić z wyjścia numer  5 – trzeba iść za strzałkami, które informują, że zmierzamy w kierunku Cimetière de Passy.

Przeczytaj artykuł na stronie krajoznawcy.info.pl

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s